Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (2022)

Data utworzenia:

1 sierpnia obchodzimy 77. rocznicę Powstania Warszawskiego. Kim byli jego bohaterowie? Prawie cały trzon podziemnej i powstańczej armii to osoby urodzone w małych wioskach, od Kresów po najdalsze zakątki Polski. Nawet dowódca AK, który podjął decyzję o wybuchu Powstania Warszawskiego, nie pochodził ze stolicy. W jaki sposób doszło do tak historycznego paradoksu? Aby go wyjaśnić, należy cofnąć się do 1918 roku. Po 123 latach zaborów Polska odzyskała niepodległość, a Warszawa ponownie stała się stolicą. Miasto odradzało się niczym feniks z popiołów. Stało się siedzibą najważniejszych władz państwowych, dynamicznie się rozwijało i szybko stało się wielkim centrum przemysłu. Nic więc dziwnego, że zaczęło przyciągać do siebie nie tylko osoby marzące o nowym lepszym życiu, ale i elity z dawnych zaborów: wojskowych, urzędników i inteligencję. W ciągu 20 lat liczba mieszkańców Warszawy wzrosła w zawrotnym tempie, z niespełna 800 tys. do ponad 1 mln 300 tys. osób. Dlatego gdy 1 sierpnia 1944 roku wybuchło Powstanie Warszawskie, za broń chwycili mieszkańcy gotowi oddać życie nie tylko za ojczyznę, ale i za swoje ukochane miasto.

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (1) 11 Zobacz zdjęcia

Ten artykuł ukazał się po raz pierwszy w Fakcie 1.08.2020 r.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (2)

Materiały Muzeum Powstania Warszawskiego / .

Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku o godz. 17, tzw. godz. „W” – i trwało 63 dni.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (3)

NAC

Generał Tadeusz Komorowski "Bór", dowódca Armii Krajowej, który podjął decyzję o wybuchu Powstania Warszawskiego, pochodził z Chorobrowa, niewielkiej wsi na dzisiejszej Ukrainie. Gimnazjum skończył we Lwowie, a studia w Akademii Wojskowej w Wiedniu. Podczas I wojny światowej dowodził plutonem na frontach rosyjskim i włoskim, a w 1918 roku jako porucznik odrodzonego wojska polskiego bił się w wojnie polsko-ukraińskiej. Miłością jego życia były konie, w dwudziestoleciu międzywojennym dwukrotnie brał udział w igrzyskach olimpijskich. W 1936 roku kierowana przez niego ekipa zdobyła srebrny medal we Wszechstronnym Konkursie Konia Wierzchowego. Początek okupacji spędził w Krakowie. Potem przeniósł się do Warszawy, gdzie został zastępcą Stefana Roweckiego „Grota”. A po aresztowaniu generała zaproponowano mu objęcie dowództwa Armii Krajowej. Przez cały okres powstańczych walk pozostawał w stolicy. Towarzyszyła mu będąca w 8. miesiącu ciąży żona. Zapytany, dlaczego nie powiedział jej o terminie wybuchu powstania i nie nalegał na to, aby wyjechała, odpowiedział: „Nie mogłem uprzedzić wszystkich kobiet w ciąży, jakie były w Warszawie, by uciekały z miasta, więc nie mogłem robić wyjątku wobec żony”.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (4)

NAC

Danuta Szaflarska „Młynarzówna". Legenda polskiego kina przyszła na świat we wsi Kosarzyska. Marzyła o medycynie, ale ponieważ studia na tym kierunku były zbyt drogie, zdecydowała się na handel. Rozpoczęła naukę w Krakowie, postanowiła jednak zostać aktorką. Przeprowadziła się do Warszawy i ukończyła Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej. W Powstaniu Warszawskim była łączniczką. Już pierwszej nocy uczestniczyła w budowaniu barykady. Pod kryjówkę powstańców podjechał niemiecki czołg Tygrys. Zginęło wówczas osiem osób, a jednego z rannych aktorka wspólnie z mężem wyniosła na noszach. – Bałam się bomb, szrapneli, granatów. Nie bałam się kul. One przelatują koło głowy i śpiewają tiu, tiu, tiu – wspominała po latach. W połowie sierpnia aktorka zgłosiła się do Biura Informacji i Propagandy (BIP) Komendy Głównej Armii Krajowej. Od tej pory śpiewała ku pokrzepieniu serc walczących żołnierzy. – Okazuje się, że człowiek jest w stanie przywyknąć do wszystkiego. Nabiera z czasem jakiejś twardości, odporności. Pamiętam jak mąż, Jan Ekier, grał „Etiudę Rewolucyjną" Chopina. Wtedy kule wpadły przez okno, a on nawet nie przerwał grania – opowiadała w jednym z wywiadów.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (5)

wikimedia / .

Poeta z "Parasola". Józef Andrzej Szczepański, ps. Ziutek. Sztandarowa postać pokolenia Kolumbów. Urodził się w Łęczycy, gdy był dzieckiem, wspólnie z rodzicami przeprowadził się do stolicy. W pierwszych dniach września 1939 roku rodzina ewakuowała się na Wołyń, a potem do Krakowa i Rzeszowa. Tam Józef rozpoczął naukę, którą musiał przerwać. Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie chciał uczyć się dalej. Przed powstaniem brał udział w wielu głośnych akcjach bojowych, m.in. w zamachu na generała SS Wilhelma Koppego. Ale „Ziutek” był nie tylko odważnym wojownikiem, ale i poetą. W sylwestra 1943 roku wygłosił wiersz „Dziś idę walczyć, Mamo!”. Szybko stał się czołowym powstańczym bardem. Słowa niezwykle popularnej piosenki „Pałacyk Michla”, która stała się hymnem batalionu „Parasol”, napisał niespełna miesiąc przed śmiercią. Został ciężko ranny podczas osłaniania ewakuacji oddziałów Starego Miasta. Kiedy umierał, miał zaledwie 22 lata. Sztandarowa postać pokolenia Kolumbów. Urodził się w Łęczycy, gdy był dzieckiem, wspólnie z rodzicami przeprowadził się do stolicy. W pierwszych dniach września 1939 roku rodzina ewakuowała się na Wołyń, a potem do Krakowa i Rzeszowa. Tam Józef rozpoczął naukę, którą musiał przerwać. Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie chciał uczyć się dalej. Przed powstaniem brał udział w wielu głośnych akcjach bojowych, m.in. w zamachu na generała SS Wilhelma Koppego. Ale „Ziutek” był nie tylko odważnym wojownikiem, ale i poetą. W sylwestra 1943 roku wygłosił wiersz „Dziś idę walczyć, Mamo!”. Szybko stał się czołowym powstańczym bardem. Słowa niezwykle popularnej piosenki „Pałacyk Michla”, która stała się hymnem batalionu „Parasol”, napisał niespełna miesiąc przed śmiercią. Został ciężko ranny podczas osłaniania ewakuacji oddziałów Starego Miasta. Kiedy umierał, miał zaledwie 22 lata.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (6)

PAP

Krystyna Krahelska "Danuta". Autorka najsłynniejszej żołnierskiej piosenki „Hej, chłopcy, bagnet na broń!”. Przyszła na świat w rodzinnym majątku Mazurki koło Baranowicz na Ziemi Nowogródzkiej (dzisiejsza Białoruś). Dziewczynka od najmłodszych lat wychowywana była w przekonaniu, że ma obowiązki wobec swojej ojczyzny. Do dzisiaj zachował się kwit wydany przez Skarb Narodowy na fundusz ratowania Polski, na który wówczas 6-letnia Krysia wpłaciła wszystkie swoje oszczędności. W czasie okupacji mieszkała w stolicy, dokąd kilka lat wcześniej przyjechała studiować. Włączyła się w pracę konspiracyjną, pomagała też odgrzebywać warszawiaków zasypanych w zbombardowanych domach, kopała rowy przeciwczołgowe i pracowała jako sanitariuszka. Zginęła drugiego dnia Powstania Warszawskiego, dzień po tym, gdy jej pluton próbował zdobyć redakcję i drukarnię niemieckiego „Nowego Kuriera Warszawskiego”. W momencie ratowania rannego kolegi została trzykrotnie postrzelona w klatkę piersiową.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (7)

Paweł Stępniewski / newspix.pl

Symbol Warszawy. Twarz Krahelskiej została uwieczniona na stojącym nad Wisłą pomniku warszawskiej Syrenki.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (8)

Marek Skorupski / Forum

August Emil Fieldorf "Nil". Krakus. Jeden z najbardziej zasłużonych żołnierzy Rzeczypospolitej, Armii Krajowej i polskiego podziemia niepodległościowego. Walczył w w Legionach Polskich, a od 1918 roku był w szeregach Wojska Polskiego. W 1940 roku, jako pierwszy emisariusz Naczelnego Wodza i rządu Rzeczypospolitej od czasu wybuchu wojny na Zachodzie, został wysłany do kraju. Podróżował – przez Kapsztad, Kair, Belgrad, Budapeszt i Kraków – aż dotarł do Warszawy. Kierował walkami prowadzonymi przez AK, wydał m.in. rozkaz likwidacji generała SS w Warszawie Franza Kutschery. Na krótko przed upadkiem Powstania Warszawskiego został awansowany do stopnia generała brygady, potem został zastępcą dowódcy Armii Krajowej. Zmarł z rąk komunistów. Po sfingowanym procesie w 1953 roku został skazany na karę śmierci.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (9)

Marek Skorupski / Forum

Dowódca Zgrupowania AK „Radosław” urodził się we Lwowie. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Związku Strzeleckiego, potem został żołnierzem I Brygady Legionów Polskich. Po odzyskaniu niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. W czasie Powstania Warszawskiego dowodził Zgrupowaniem AK „Radosław”, pod jego komendą walczyły legendarne bataliony „Zośka” i „Parasol”. Szlak bojowy tej formacji prowadził od Woli przez Muranów, Stare Miasto, Śródmieście i Czerniaków na Mokotów. Po wojnie został uwięziony przez komunistów. Za kratami spędził wiele lat, torturowano go, próbując bezskutecznie wymusić zeznania obciążające gen. Fieldorfa „Nila”. – Oddałem żołnierzowi polskiemu całe swoje serce już od najmłodszych lat – mówił pod koniec życia.

/11

Kto brał udział w Powstaniu Warszawskim? Większość powstańców to żołnierze AK, ale do walki stanęli także członkowie Polskiej Armii Ludowej, Narodowych Sił Zbrojnych i ukrywający się po pacyfikacji powstania w getcie przedstawiciele Żydowskiej Organizacji Bojowej Tylko 40 proc. powstańców przeszło pełne szkolenie bojowe, większość z powodu młodego wieku nie zdążyła przed wybuchem wojny odbyć wojskowej praktyki.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (11)

Be&w

Do dyspozycji żołnierze Powstania Warszawskiego mieli zaledwie: 2500 pistoletów, 1475 karabinów, 420 pistoletów maszynowych, 94 ręczne karabiny maszynowe oraz 20 ciężkich karabinów maszynowych. Posiadali także broń produkowaną we własnym zakresie, m.in. miotacze ognia i butelki zapalające W Powstaniu Warszawskim walczyli nie tylko mężczyźni, ale również dzieci i kobiety, m.in. w akcjach bojowych brały udział Kobiece Patrole Minerskie.

/11

Bohaterowie Powstania Warszawskiego. Oddali jej wszystko! (12)

FoKa / Forum

Cześć Bohaterom Powstania Warszawskiego!

Tematy: Powstanie Warszawskie powstanie historia Danuta Szaflarska 100 lat

Masz ciekawy temat? Napisz do nas list!

Chcesz, żebyśmy opisali Twoją historię albo zajęli się jakimś problemem? Masz ciekawy temat? Napisz do nas! Listy od czytelników już wielokrotnie nas zainspirowały, a na ich podstawie powstały liczne teksty. Wiele listów publikujemy w całości. Wszystkie historie znajdziecie tutaj. Napisz list do redakcji: List do redakcji Podziel się tym artykułem:

Zabijanie to moje rzemiosło – mówił zbrodniarz odpowiedzialny za Rzeź Woli. Największe ludobójstwo w Europie Jak najlepiej rozbić namiot na festiwalu Owsiaka? To nie jest proste. Mamy dla was pięć rad, jak poradzić sobie na tej imprezie! Dewastator-akrobata w Zdzieszowicach! Dziwna i niebezpieczna kolizja przed marketem. Jakby kręcono tam sceny kaskaderskie [ZDJĘCIA] Wanda Traczyk-Stawska apeluje do wojewody mazowieckiego. "Nie pozwolę, by ktokolwiek wchodził tu i bezcześcił to miejsce"
78. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Jak wyglądają obchody? [RELACJA] Ostatni żyjący uczestnik ataku na filię PAST-y. Pamięta, jak ocalił życie kobiecie w ciąży. Nazwał ją "Żabką". Niestety, nigdy nie poznał jej imienia 78. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Godzina "W" w stolicy [ZDJĘCIA] 78. lat temu rozpoczęło się Powstanie Warszawskie. Oddajmy hołd naszym bohaterom
One cierpiały najbardziej pod niemieckim ostrzałem. Niemowlęta w powstaniu warszawskim Wróżono mu wielką karierę. Zginął, walcząc o Warszawę Miała tylko 16 lat. Zastrzelono ją z 10 koleżankami ppłk Henryk Kokosza jak mało, kto wie, czym jest walka o ojczyznę: Walczcie o każdy kawałek ziemi
Zapomniane bohaterki Powstania. Bez pomocy tych kobiet powstańcy nie mogliby walczyć Badają koronawirusa w ściekach. Wyniki są szokujące!

You might also like

Latest Posts

Article information

Author: Kelle Weber

Last Updated: 06/23/2022

Views: 6265

Rating: 4.2 / 5 (73 voted)

Reviews: 88% of readers found this page helpful

Author information

Name: Kelle Weber

Birthday: 2000-08-05

Address: 6796 Juan Square, Markfort, MN 58988

Phone: +8215934114615

Job: Hospitality Director

Hobby: tabletop games, Foreign language learning, Leather crafting, Horseback riding, Swimming, Knapping, Handball

Introduction: My name is Kelle Weber, I am a magnificent, enchanting, fair, joyous, light, determined, joyous person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.