Można mieć ADHD i być cichym. Sprawdź, czy je masz (2022)

  • Dopaminaodpowiadam.in.za koncentrację uwagi. Jej poziom zwiększa się, gdy robimy cośinteresującego.Mózg neurotypowegoczłowiekawydzieli trochędopaminynawetwtedy,gdyrobi coś nudnego.Mózg osobyz ADHDnie. A mając za mało dopaminy, nie można się skoncentrować– mówi psychiatraTomasz Kowalczyk
  • Osoby z ADHD bywają bardzo kreatywne, myślą poza schematami. Szybciej niż innirozwiązują trudne problemy. Znajdują rozwiązania, na któreinniby nie wpadli.Dlategogenetycznie,ADHDnie zanika. ADHD ma wielu świetnych dziennikarzy, artystów, biznesmenów, sportowców – opowiada lekarzTomasz Kowalczyk
  • Życie z ADHD to ciągła walka o dopaminę.Gdy jestnudno, mózg szuka bodźców i np. uczeń wstaje z ławki, zagaduje – tłumaczy psychiatra
  • Zrzucanie winy na człowieka z ADHD, że "po prostu mu się nie chce, za mało sięstara",tojak zrzucanie winy na osobę z krótkowzrocznością, że się nie stara widzieć wyraźnie – dodaje psychiatra.
  • Więcej ważnych tekstów znajdziesz na stronie głównej Onetu, a relację na żywo z wojny w Ukrainie pod tym linkiem

Wczoraj w Onecie opublikowaliśmy reportaż o kobiecie z ADHD "Dyskoteka w głowie. Zdiagnozowana po 30 latach". Dziś rozmawiamy o dorosłych, którzy na nie cierpią.

Agnieszka Sztyler-Turovsky: Deklaracja "Mam ADHD", gdy dotyczy dorosłego, od razu wywołuje komentarze w stylu: "znalazłeś sobie w internecie modną chorobę i próbujesz usprawiedliwiać swoje lenistwo i nie ogarnięcie, dziś prawie każdy ma ADHD, bo jest po prostu pochopnie diagnozowane". Jaka jest prawda?

Tomasz Kowalczyk, psychiatra: Nikt nie budzi się rano pewnego dnia, by stwierdzić bez powodu: "no to wejdę w internet i dopasuję sobie jakąś chorobę". Albo: "to dzisiaj sobie zrobię zaległości i zafunduję problemy w pracy" czy "dziś się z kimś pokłócę".

Nie lubimy cierpieć. A ludzie z ADHD cierpią, bo doświadczają niezrozumiałej frustracji — chcą dobrze wypełnić obowiązki, mieć spokój i satysfakcję, ale wbrew ich woli różne rzeczy im nie wychodzą i to się powtarza, np. coś gubią, zapominają, otoczenie przestaje im ufać, bo nie dotrzymują terminów. I to człowiekowi tak mocno dokucza, że z tej bezradności i frustracji poświęca czas, by szukać w internecie odpowiedzi na pytanie: "Dlaczego właśnie mi się to przydarza?". Wiele razy obiecują sobie, że np. już ostatni raz uczyli się do egzaminu na ostatnią chwilę, ale to i tak dalej powtarza się... Większość chorób psychiatrycznych pojawia się epizodycznie, ewentualnie nawracająco.

ADHD trwa od urodzenia non stop, więc człowiek idzie przez życie i przez lata problemy w szkole, w pracy, w związkach, których źródłem jest ADHD, się kumulują.

Jak to wygląda?

Życie osoby z ADHD to życie w ciągłym stresie. Nawet, jak nic się nie dzieje, to taki człowiek i tak bez przerwy o czymś myśli. Ma nieustanny kołowrotek – "dyskotekę" w głowie.

Pacjenci mówili mi, że gdy znajomi twierdzili, że czasem "słyszą" w głowie ciszę, byli pewni, że to nie możliwe i ich "wkręcają".

Osoba z ADHD ma wielki problem z wyciszeniem. Nawet jak próbuje zasnąć, myśli wciąż krążą w głowie, np. wyrzuty sumienia: "znowu czegoś nie zrobiłem, coś zawaliłem, jutro też nie zdążę". Niepokój potęguje to, że osoba z ADHD robi zwykle wszystko na ostatnią chwilę.

I zarywa ostatnią noc przed deadlinem?

Tak. Osoby z ADHD bardzo często prokrastynują i robią rzeczy na ostatnią chwilę, więc dopiero przed deadlinem następuje pełna mobilizacja.

Cierpią na "ślepotę czasową" i mają trudności z oceną, ile coś zajmie czasu. I jest np. godz. 7.15 i o godz. 8 musi wyjść, ale zabiera się za zrobienie czegoś. Inny człowiek uzna, że to zajmie przynajmniej półtorej godziny, więc się za to nie bierze. A osoba z ADHD w przypływie optymizmu tak. Jest pewna, że jak się spręży, to zdąży w pół godziny. Ocknie się o 7.55 i wpada w panikę, bo trzeba wyjść, a jest w połowie czynności. Przerywa ją. Albo brnie w nią dalej, ale niezależnie od tego i tak już się spóźnił.

Brnie, bo nie może się oderwać?

ADHD charakteryzuje się też hiperkoncentracją – jak człowieka coś zainteresuje, to może odciąć się, od innych bodźców. Potrafi tak "połknąć" temat, że poświęca mu kilka godzin z rzędu, albo i całą noc. Gdy np. uczeń z ADHD musi nauczyć się np. na geografię o złożach gazu w Polsce, a temat akurat go zainteresuje, może wejść w tryb "króliczej nory" i tak drążyć temat, że choć na klasówkę wystarczyła Polska, to on nauczył się o złożach gazu na całym świecie.

Zobacz także

  • Przepiłam pół życia. Mam 40 lat
  • Sprzątałam u bogaczy. Przed zazdrością chroniła mnie pogarda
  • Najszybciej zbierała porzeczki. Bo ojciec mówił, że świat nie jest dla słabych

To stan flow, czyli przepływu. Osoby z ADHD mają jednak problem z poleganiem na flow, bo trudno przewidzieć, kiedy przyjdzie. Może nie pojawić się wiele dni czy tygodni, więc jak przechodzi, osoba z ADHD stara się wycisnąć z niego wszystko, co się da.

Człowiek z ADHD może być impulsywny, przerywać innym wypowiedź, bo nie może się powstrzymać, albo boi się, że zapomni, co chciał powiedzieć. To może irytować otoczenie i np. dziecko z ADHD może się zniechęcić do interakcji z rówieśnikami, stać się wycofane albo znaleźć niszę znajomych nie do końca korzystnych.

Dorosła osoba z ADHD dekoncentruje się w trakcie rozmowy, jeśli temat ją nudzi, więc np. przytakuje, by ktoś nie miał pretensji, że go nie słucha. I np. partner mówi, co należy kupić, a człowiek z ADHD wychodzi do sklepu i po paru minutach dzwoni z pytaniem, co miał kupić, bo lista zakupów uleciała mu z głowy. Gdy to się powtarza, w związku narasta frustracja.

Podobnie w szkole. W trakcie wypowiedzi dzieciom z ADHD często brakuje słów, gubią wątek, więc wchodzą w tryb "aaaa, eeee". Mogą dobrze znać temat, ale i tak mieć trudności z udowodnieniem tego przy tablicy, na testach lub pracach pisemnych. I dostają ocenę, która nie odzwierciedla ich rzeczywistej wiedzy. Jedne przedmioty idą im świetnie, a inne źle.

Reguła jest jedna: przedmiot interesujący wchodzi do głowy łatwiej, nieinteresujący może wymagać wręcz zniechęcających nakładów sił. Przez to uczniowie z ADHD są oceniani jako "zdolni, ale leniwi", i słyszą: "jak chcesz, to się możesz nauczyć". A prawda jest taka, że nie tylko uczeń, ale i dorosła osoba z ADHD może się nauczyć wtedy, kiedy może się nauczyć, a nie kiedy chce. Bo całe życie zmaga się z tym, że tylko jak go coś interesuje, może się skupić i błyskawicznie tego nauczyć. A jak go coś nudzi, to nie. Człowiekowi z ADHD bardzo trudno skoncentrować na czymś, co go nudzi.

(Video) "Jak mniej myśleć. Dla analizujących bez końca i wysoko wrażliwych" | audiobook

Dlaczego?

W mózgu osoby z ADHD jest za mało dopaminy. To neuroprzekaźnik odpowiedzialny m.in. za koncentrację uwagi. Poziom dopaminy zwiększa się, gdy robimy coś przyjemnego, nowego, interesującego. Zwykły człowiek, nawet gdy musi zrobić coś nudnego, to i tak jest w stanie wydzielić trochę dopaminy na każdy temat i skupić się na czymś, co go nie interesuje. A osoba z ADHD, gdy zajmuje się czymś nieinteresującym – nie.

Dlatego życie z ADHD to ciągła walka o dopaminę. Gdy jest nudno, mózg szuka bodźców, np. uczeń rozmawia na lekcji, wstaje z ławki, zgłasza się do wyniesienia gąbki itp... Tak zbiera "łyżeczkę" dopaminy, by móc znów usiąść do nauki.

A dorosły odrywa się od pracy, by wejść na Facebooka, wypić kolejną kawę, coś zjeść, wyjść na balkon?

Pójdzie na spacer, obejrzy serial – szuka bodźców. Musi zapłacić taki "haracz", by zabrać się do czegoś.

Na jak długo to starcza?

Na bardzo krótko. Po chwili dopamina ulatuje i człowiek z ADHD znów musi przerwać. Nauka i praca są więc nieefektywne – czas na to poświęcony jest "rozcieńczony". Z 2-3 godzin robi się realnie 20-30 minut pracy. Tak dużo czasu ktoś stracił na szukanie bodźców. Przy czym bodźce mogę być też wewnętrzne – np. ktoś nie wstaje od biurka, ale się zamyśla i fantazjuje.

To mit, że osoba z ADHD musi być nadpobudliwa ruchowo?

Połowa jest. Połowa nie — ma zaburzenia koncentracji uwagi (ADD), bez nadruchliwości.

Częściej dotyczy to dziewczynek — nie są impulsywne, ale mają zaburzenia koncentracji uwagi z delikatną komponentą nadaktywności. Nie przeszkadzają na lekcji, więc nie zwracają na siebie uwagi nauczyciela tak, jak niegrzeczni uczniowie. Dekoncentrują się po cichu i np. rysują szlaczki w zeszycie od matematyki, a w czasie rozmowy telefonicznej robią bazgrołki. Wiele kobiet właśnie dlatego nigdy nie dostaje diagnozy, że ich ADHD nie jest rozpoznane w wieku szkolnym.

A nauka jest dla ucznia ADHD/ADD syzyfową pracą. Jak pisanie na piasku – efekt jest na krótko. Nudne rzeczy za chwilę ulecą z głowy. Gdy uczeń czy student to odkryje, jest na prostej drodze do prokrastynacji. Uczy się na ostatnią chwilę i nie buduje trwałych fundamentów wiedzy. Siada do nauki tuż przed sesją, bo wie, że gdyby nawet uczył się wcześniej, do egzaminu zapomni.

A z wiekiem to się wycisza?

Czasem mówi się, że z ADHD się wyrasta. To nieprawda. 1/3 osób z ADHD dobrze funkcjonuje w dorosłym życiu, bo znajdują np. interesującą pracę, hobby i wspierającego partnera życiowego.

Uniemożliwia to kształt gałki ocznej. A osoba z ADHD nie skupi się, jeśli musi robić coś, co ją nudzi.

Bo uniemożliwi to "kształt" mózgu?

Nie będzie miała w mózgu dopaminy. Uczniowie z ADHD na początku edukacji mogą świetnie dawać radę, bo wszystkie przedmioty są nowe, interesujące. Jak ktoś jest inteligentny, może być nawet wybitnym uczniem. Dorośli z ADHD mówią mi: "Nigdy nie nauczyłem się uczyć, bo w podstawówce nie musiałem".

Problemy zaczynają się w gimnazjum i liceum – pojawiają się nudne przedmioty, niefajni nauczyciele, rodzice już nie pilnują odrabiania lekcji.

Większość uczniów z ADHD, nawet jak o nim nie wiedzą i nie biorą leków, szkołę i tak kończy.

Stosują różne "techniki", by przetrwać. Są świadomi swoich słabych i mocnych stron. Grają mocnymi.

A ci, którzy nie są ich świadomi?

(Video) Czy mam ADHD ? - Jak rozpoznać ADHD u osoby dorosłej - objawy ADHD u dorosłych - Agata Mówi !

Mogą iść w bunt: "Szkoła jest głupia, nauczyciel jest głupi". Jest ryzyko, że poszukają grupy znajomych nie do końca korzystnych dla siebie. I zanegują edukację.

Wielu uczniów z ADHD nieustannie rozprasza się na lekcji i mało z niej wynosi. Łudzą się, że w domu nadrobią. Wracają ze szkoły, otwierają podręcznik, a już po chwili ich mózg zaczyna szukać dopaminy. Sięgają więc po komórkę, zaglądają do internetu. Zbierają trochę dopaminy i wracają do nauki, a po kilku minutach dopaminy znów brakuje. Przeczytali jeden rozdział albo tylko akapit. I znów zaczyna polowanie na dopaminę.

Niektórzy nadrabiają czasem i prosto ze szkoły biegną do domu, uczą się do późnej nocy kosztem życia towarzyskiego. Świetne stopnie są kosztem odpoczynku, rozrywek, interakcji z rówieśnikami. Problem zwykle zaczyna się na studiach, bo jeśli ktoś od podstawówki identyfikował się z tym, że jest najlepszym uczniem, to teraz nie chce być średnim czy słabym studentem. I nie odpuszcza. A na niektórych kierunkach nauki jest tyle, że nie starcza doby, by wszystko opanować.

Co wtedy?

Przychodzi kryzys tożsamości i załamanie nerwowe. Część osób z ADHD sięga po leki antydepresyjne i uspokajające. Aż 3/4 dorosłych osób z ADHD ma tak utrudnione życie, że rozwija się u nich depresja, lęk, uzależnienia.

Podobno zdarza się, że ADHD jest mylone z zaburzeniami borderline, dwubiegunowymi i ludzie są latami nieskutecznie leczeni?

Jeśli człowiek na skutek ADHD ma np. depresję czy lęki i uda się je poleczyć farmakologicznie, to i tak nigdy nie będzie do końca wyleczony. Wciąż będzie mieć problem z koncentracją. Po lekach antydepresyjnych czy uspokajających będzie zdystansowany do problemów, ale te narosną i się skumulują. Dojdzie do kolejnego, gorszego kryzysu.

W leczeniu depresji w ADHD pewnych leków antydepresyjnych należy unikać, bo np. podnosząc poziom serotoniny, jednocześnie obniżają dopaminę. A inne są preferowane, bo ją podnoszą albo przynajmniej nie przeszkadzają.

Osoby z ADHD, jeśli przyjmują właściwe leki, mają o jedną trzecią mniejsze ryzyko uzależnień, niższe ryzyko depresji, zaburzeń nerwicowych.

I o 50 proc. niższe ryzyko poważnych urazów głowy. A także mniejsze ryzyko drobnych kolizji. Nie lecząc ADHD, mają większe ryzyko stłuczek, np. ktoś zamyśla się, parkując i nie zauważa słupka. Po lekach to ryzyko spada.

Leki pomogą na koncentrację, ale co z prokrastynacją?

Wszystko zależy od natężenia objawów ADHD i wcześniejszych doświadczeń danej osoby. Nawet jak ktoś ma nasilone ADHD, ale nie zebrał wielu negatywnych doświadczeń z zabieraniem się do różnych rzeczy, jest łatwiej – nie ma utrwalonej blokady. A jak ma ADHD wiele lat i za każdym razem, gdy się za coś brał, tracił niemiłosiernie dużo czasu, a wyniki pracy były godne pożałowania, trudniej mu się do czegokolwiek zabrać, bo to budzi negatywne wspomnienia.

Pomocne są techniki uczenia się i organizacji, m.in. dla osób neurotypowych. Jeśli chcemy np. nauczyć się gry na gitarze, musimy ćwiczyć. Wracamy do domu, siadamy na kanapie, pilot leży obok i jest ryzyko, że zaczniemy oglądać telewizję, zamiast grać. Zalecenie jest więc takie, by trzymać gitarę obok kanapy, a pilota w oddalonej szufladzie i bez baterii. Wtedy szansa na to, że sięgniemy po gitarę, rośnie.

Polecam książkę "Włam się do mózgu" Radosława Kotarskiego, który opisuje techniki uczenia się inne niż wielokrotne powtarzanie, do którego przyzwyczaiła nas tradycyjna szkoła, a które jest katorżnicze dla osoby z ADHD.

Generalnie chodzi o zmianę nawyków. Bo w ADHD nieustanna, trwająca całe życie walka o dopaminę prowadzi do powstania i utrwalenia wielu niekorzystnych.

Z diagnozą jest tak, jak z okularami – nie sprawią, że nauczymy się dobrze czytać. Umożliwiają czytanie, a to, czy nauczymy się czytać, zależy od nas. Diagnoza ADHD to tylko przyczółek do tego, by wprowadzić jakieś zmiany. Te zmiany mogą być farmakologiczne — przywracamy poziom dopaminy do normy, ale ważna jest psychoedukacja, a często terapia. Korzysta z niej mniej niż 1/3 — 1/4 pacjentów z ADHD.

Niektórym wystarczą leki i terapia jest niepotrzebna?

W Wielkiej Brytanii i Kanadzie dzieci po diagnozie ADHD w pierwszej kolejności są poddawane psychoedukacji i/lub psychoterapii, dopiero potem dostają leki. I nie jest to klasyczna terapia. Nacisk jest, na efektywne techniki radzenia sobie z emocjami, uczenie się lepszego kontaktu z innymi i organizację czasu pracy. Dorosłych po diagnozie ADHD też zachęcam do kontaktu z dobrym terapeutą. Przecież po wdrożeniu farmakologii zniknie deficyt dopaminy, ale nawyki nie.

Miałem pacjenta, który skarżył się, że leki nie działają. "Dalej nie chce mi się pracować" – powiedział. Zapytałem, czy coś się poprawiło. "Teraz wydajnie czytam Facebooka" – odpowiedział.

(Video) Roksana Węgiel - Anyone I Want To Be - Poland 🇵🇱 - Official Music Video - Junior Eurovision 2018

Leki zadziałały – mógł się skupić, ale nie zmienił nawyku – zaczyna dzień od Facebooka. Zwykle wystarcza pół roku, rok i ludzie fajnie ogarniają życie, często leki stają się zbędne.

Bo udało im się zmienić nawyki i odzyskać zaufanie do siebie i swoich możliwości. Dotąd non stop żyli w dużym stresie, a po lekach przestali np. robić zaległości w pracy. Jak odstawili leki, nudne rzeczy wciąż przychodziły trudniej, ale bez bagażu zaległości wszystko układało się lepiej. Mam pacjentów, którzy biorą leki tylko doraźnie, np. idąc na wywiadówkę albo gdy muszą opanować w pracy coś nowego i nudnego.

Po włączeniu leków wielu osobom udaje się zmniejszyć nie tylko problem z prokrastynacją, ale i z zarządzaniem czasem czy impulsywnością.

Co to za leki?

Wbrew pozorom nie są to leki uspokajające. Przeciwnie – stymulanty. A jednak pacjenci są po nich bardziej cierpliwi, spokojniejsi, bo poziom dopaminy narasta wolniej i nie tak intensywnie, gwałtownie, nie do takiego poziomu, jak np. w przypadku amfetaminy. Te leki nie wywołują euforii i nie uzależniają. Pacjenci np. zapominają wziąć lek, czy zabrać go na wakacje. Nie słyszałem o narkotyku, którego ktoś zapomniałby wziąć. W Polsce w leczeniu ADHD zarejestrowany jest np. chlorowodorek metylofenidatu oraz atomoksetyna.

Podobno studenci biorą go w czasie sesji, by móc się jeszcze mocniej skoncentrować i uczyć całymi nocami?

Jak ktoś nie ma ADHD, to nie będzie po lekach bardziej skoncentrowany od kogoś, kto nie ma problemów z koncentracją. To znów tak, jak z okularami. Nikt nie jest "projektowany" do krótkowzroczności czy do niskiego poziomu dopaminy. A jedno i drugie się zdarza. Możemy to skorygować – w pierwszym przypadku okularami, w drugim lekami, by funkcjonować normalnie. Okulary nie sprawią, że ktoś będzie widział lepiej od osoby bez wady wzroku. Ten, kto bierze leki na ADHD, nie skoncentruje się bardziej od kogoś bez problemów z koncentracją.

Leki przywracają po prostu normalny poziom trudności życia. I rzeczy, które powinny przychodzić w miarę łatwo, przychodzą w miarę łatwo i nie kosztują tak dużej ilości frustracji, jak wcześniej. Hormony stresowe nie będą produkować się tak intensywnie, więc nie włączą reakcji walki albo ucieczki, która u osoby z ADHD jest automatyczna właśnie ze względu na wiecznie podwyższony poziom hormonów stresu — walczymy albo uciekamy od problemów. Teraz gdy coś się wydarzy, możemy to przemyśleć i zareagować z poziomu rozumu, a nie emocji.

Jaki zawód poleciłby Pan osobom z ADHD by, zamiast przeszkadzać, ADHD sprzyjało?

Jeśli osoby z ADHD znajdą niszę, w której mogą realizować swoje zainteresowania, świetnie się odnajdą. Księgowy z ADHD będzie raczej cierpiał. A medyk z ADHD, wybierze raczej ratownictwo, a nie dermatologię. Wielu jest dziennikarzy, artystów, biznesmenów z ADHD. Ci ostatni mają asystentki czy asystentów, którzy zajmują się pilnowaniem faktur, opłacaniu składki zdrowotnej itp.

Ludzie z ADHD zwykle wybierają pracę, w której są zmiany, dynamika, bo lubią obciążenie bodźcami – wtedy dobrze funkcjonują. Choć łatwo o przegięcie. Zgłaszają się w pracy do kilku projektów równolegle, przerzucają z jednego w drugi.

Biorą na siebie za dużo, więc jest realna szansa, że się przeciążą. Będą zarywać noc, by się wyrobić z nadmiarem pracy.

A ważny jest balans — dużo aktywności, ale nie za dużo, by system się nie przeciążył. Jest na to angielski termin – surfowanie w ADHD, czyli utrzymanie równowagi.

Wspomniał Pan o artystach. Osoby z ADHD są kreatywne, więc zawody, w których to się liczy, też można polecić, prawda?

Osoby z ADHD bywają bardzo kreatywne, myślą poza schematami. Mają w głowie duży chaos, wiele myśli, więc nawet jak jeden pomysł nie wypali, za chwilę wpadną na inny. Dlatego szybciej niż inni rozwiązują trudne problemy. Znajdują rozwiązania, na które ktoś inny by nie wpadł.

Dlatego genetycznie ADHD nie zanika, bo w społeczeństwie potrzebne są zarówno osoby bardzo skrupulatne, jak i te z twórczym chaosem. Największe sukcesy osiągają, gdy łączą siły.

Przypomniał mi się Michael Phelps, słynny pływak. Zaczął trenować, bo rodzice nie wytrzymywali z jego ADHD i chcieli, żeby się "wyżył" w sporcie. Jak ktoś ma szczęście, to polowanie na dopaminę i hiperfokus w ADHD może doprowadzić go do spektakularnych sukcesów.

(Video) Kwestia 07 - Toksyna (Official Video)

Trzeba grać swoimi silnymi stronami. Phelps, zamiast spełnić się w pływaniu, mógł ślęczeć nad nudnymi dla niego lekcjami i odczuwać niepokój, że nie może się skupić, że ponosi porażkę. Gdy ma się ADHD i odkryje pasję, można osiągnąć poziom mistrzowski. A jeśli robi rzeczy, które go nudzą i męczą, na dłuższą metę stanie się to dla niego wypalające i doprowadzi do depresji.

Sport może pomóc w ADHD?

Tak. Człowiek szuka ulgi i tak ją znajduje. Osoby z ADHD często wybierają sporty ekstremalne albo wysiłkowe, bo dają dużo dopaminy. Jazda na rowerze, pływanie, bieganie sprawia, że osiągamy limit wytrzymałości organizmu, a to daje endorfiny i dopaminę.

Czasem jednak znajduje te mniej korzystne źródła dopaminy, np. oglądanie telewizji, przesiadywanie w internecie. Media społecznościowe są dla osoby z ADHD, jak jednoręki bandyta w kasynie. Nigdy nie wiadomo, co się wyświetli, więc wchodzimy tam w poszukiwaniu nowości. Osoby z ADHD mogą się szybko uzależnić np. od TikToka. To jak fast food umysłowy — ma intensywny smak i trochę pobudza ośrodki głodu, ale nie ma dużych wartości odżywczych. Jeszcze gorsze od uzależnienia od mediów społecznościowych, jest uzależnienie od pornografii, alkoholu, papierosów. Alkohol jest dla osób z ADHD szczególnie niebezpieczny, bo takie osoby z ADHD są z natury bardziej zestresowane, a alkohol ułatwia wyciszenie, odpoczynek, zmniejsza poziom frustracji, a dodatkowo powoduje krótki, intensywny wyrzut dopaminy — szczególnie gdy ktoś czuje się wypalony, zmęczony, może sięgać po alkohol. A ten, zmniejsza kontrolę impulsów. To ryzykowne dla osoby z ADHD i dla jej otoczenia.

Osoby z ADHD często sięgają też po marihuanę, bo po niej uspokaja się kołowrotek myśli, łatwiej się wyciszyć. Niestety długotrwałe przyjmowanie marihuany zaburza krążenie krwi w korze mózgowej i finalnie nasila ADHD.

Czy mając ADHD, można sobie trochę pomóc trybem życia?

Tak. Ważne jest zdrowe odżywianie, ruch i ekspozycja na światło słoneczne. Wstawanie o tej samej porze plus sport i zdrowa dieta. To ADHD nie wyleczy, ale pomaga je kontrolować i prowadzić normalne życie.

Dlatego wstawanie o stałej porze jest ważne?

Aż 75 proc. osób z ADHD to tzw. sowy. Tymczasem w całym społeczeństwie jest takich osób zaledwie 25 proc.

Sowy — ludzie z chronotypem nocnym dobrze się czują, zasypiając o pierwszej, drugiej w nocy i wstając o 9-10 rano. Żyjemy w świecie, gdzie wymagane jest wczesne wstawanie. Dlatego osoby z ADHD powinny po przebudzeniu zapalać dużo świateł i zaczynać pracę, naukę jak najbliżej okna. Intensywne światło to sygnał dla mózgu, że jest środek dnia, choć jest dopiero ranek.

Gdy żyjemy w zgodzie z naszym chronotypem, to na godzinę, dwie przed przebudzeniem wydziela się kortyzol i podnosi się temperatura i poziom cukru we krwi. To stopniowo rozkręca organizm. A gdy gwałtownie budzi nas dźwięk budzika, dostajemy duży zastrzyk adrenaliny – hormonu stresu. To wybudzenie w trybie awaryjnym i już od rana jesteśmy zestresowani.

Wiele osób lubi w weekend chodzić późno spać, by pokorzystać z życia. A jeśli idziemy spać o drugiej w nocy w sobotę, to w niedzielę wstajemy o 11 i organizm przestawia się, na rytm wieczorny. W poniedziałek budzik zadzwoni o godz. 6 rano i znów dostaniemy zastrzyk hormonów stresu. Dla osoby z ADHD, oznacza to gorszą koncentrację, złe samopoczucie, większą impulsywność. Więc choć brzmi to okrutnie, zalecam wszystkim pacjentom z ADHD, by siedem dni w tygodniu wstawali o tej samej porze. I by wieczorem przebywali w ciepłym, żółtym świetle, bo to niebieskie — komputera, smartfona sprawi, że mózg wydzieli mniej melatoniny. Problemy ze snem, się nasilą.

Dlaczego ludzi z ADHD tak często podejrzewa się o to, że sobie folgują, że po prostu nie mają ochoty się postarać?

Bo ADHD nie widać tak, jak np. choroby fizycznej, choć to, co się dzieje w mózgu, jest przecież fizyczne. Wszystko jest więc zrzucane na karb zaburzeń charakteru. Tego, że ktoś się wystarczająco nie stara, bo mu się nie chce. Zrzucanie na niego winy jest tak samo "prawidłowe", jak zrzucanie winy na osobę z krótkowzrocznością, że się nie stara widzieć wyraźnie.

Czy osobom z ADHD powinniśmy więcej wybaczać?

ADHD nie może być usprawiedliwieniem dla złego zachowania, dla braku manier. Zarówno u dziecka, jak i u dorosłego.

ADHD może być usprawiedliwieniem, np. dla spóźnienia, gdy człowiek robi co może, by go uniknąć. Mam pacjentów, którzy ustawiają budziki w ciągu dnia, by o czymś nie zapomnieć — walczą z zapominalstwem, bo chcą funkcjonować normalnie.

Diagnoza ADHD jest wytłumaczeniem, dlaczego doświadcza się trudności, ale z drugiej strony też przyczynkiem do tego, by sobie uświadomić: "Mam taki problem, więc muszę podjąć pewne kroki, by móc normalnie żyć i w pełni korzystać ze swojego potencjału". ADHD tłumaczy, dlaczego np. dziecko w szkole jest bardziej ruchliwe, niespokojne, zagaduje innych na lekcji, ale jest też podpowiedzią, jak takie dziecko "zagospodarować" – posadzenie go w pierwszej ławce to nie kara, a sposób na to, by miało szansę skorzystać z lekcji.

Znów przywołam przykład krótkowzroczności – to nie wina danej osoby. A jednak uporczywe nienoszenie okularów tak jak niekorzystanie z pomocy w przypadku ADHD, to już trochę wybór danej osoby. I nie chodzi tylko o to, czy bierze leki, ale czy korzysta też z różnych sposobów na organizowanie się, np. z notatek, przypomnień w telefonie. Albo z uprawiania sportu, by podnieść poziom dopaminy.

Niektórzy usprawiedliwiają się za każdym razem: "spóźniłem się, bo mam ADHD". Jeśli ktoś celowo nie robi nic, by się nie spóźnić, tłumacząc to ADHD, to buduje obraz osoby z ADHD jako tej, która zawsze z czymś nawala i wiecznie się usprawiedliwia. To krzywdzący stereotyp.

Chcesz napisać do autorki? agnieszka.sztyler-turovsky@redakcjaonet.pl

* Tomasz Kowalczyk, psychiatra. Specjalizuje się w leczeniu dorosłych z ADHD, także powikłanym innymi schorzeniami i niesie pomoc osobom doświadczającym zaburzeń afektywnych, nerwicowych, związanych ze stresem, a także zaburzeń z kręgu schizofrenii. Współpracuje z psychoterapeutami. Przyjmuje pacjentów w (powyżej 18 roku życia) w HARMONII — Poradni Zdrowia Psychicznego LUX MED oraz w Centrum Medycznym Magwise.

FAQs

Jak wygląda diagnoza ADHD u doroslych? ›

Wskazówkami do wykonania diagnozy w kierunku ADHD mogą być między innymi następujące tendencje, zachowania lub sytuacje: Silne wahania nastrojów, połączone z niekontrolowanymi wybuchami złości. Poczucie wewnętrznego niepokoju i nieustannego napięcia, a także nieumiejętność zrelaksowania się

Jak wygląda badanie na ADHD? ›

Nie ma jednego określonego testu na ADHD. Diagnoza zespołu nadpobudliwości psychoruchowej opiera się głównie na obserwacji dziecka oraz odwołuje się do doświadczenia diagnosty. Nie można wykonać też badań laboratoryjnych, które potwierdziłyby rozpoznanie ADHD.

Jak zachowuje się osoba z ADHD? ›

Osoba cierpiąca na ADHD może sprawiać wrażenie niesumiennej, zapominalskiej, nieobecnej czy nie słuchającej swojego rozmówcy. U każdej z osób zaburzenie może wyglądać nieco inaczej – u niektórych będą przeważać objawy związane z utrzymaniem uwagi, a u innych nadruchliwość i impulsywność.

Jak rozpoznac u siebie ADHD? ›

Główne objawy nadaktywności, impulsywności i deficytu uwagi u dorosłych mogą się ujawniać nieco inaczej niż u dzieci. Te ostatnie dużo biegają, wspinają się lub trudno im się spokojnie bawić, a dorośli cierpiący na ADHD odczuwają raczej wewnętrzny niepokój, niezdolność do odprężenia się lub są nadmiernie rozmowni.

Czy psychoterapeuta może zdiagnozować ADHD? ›

Diagnoza w kierunku zespołu nadpobudliwości psychoruchowej to złożony proces, w który jest zaangażowanych zarówno psycholog-diagnosta, jak i psychiatra wyspecjalizowany w diagnozie i leczeniu ADHD.

Gdzie zrobić badania na ADHD? ›

Jeśli zaobserwujesz u swojego dziecka objawy nasuwające podejrzenie ADHD, skonsultuj się z psychologiem lub psychiatrą dziecięcym. Wczesne wykrycie zaburzeń zachowania i ich leczenie zapobiega pogłębianiu się trudności adaptacyjnych dziecka w środowisku szkolnym i rodzinnym.

Jak myśli osoba z ADHD? ›

Nadpobudliwość emocjonalna

Osoby z ADHD doświadczają żarliwych (czasem odczuwanych jako obsesyjne) myśli i emocji, intensywniejszych niż u neurotypowych. Ich wzloty są bardziej euforyczne, a upadki – bardziej dotkliwe.

Co to jest ADHD u dorosłych? ›

ADHD czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi to stan kliniczny, który powoduje wiele problemów. Do najpopularniejszych należą problemy z nauką, trudności społeczne, problemy w relacjach z bliskimi ludźmi i wiele innych.

Jak pomóc doroslym z ADHD? ›

Rady dla dorosłych z ADHD
  1. Nie rób dwóch rzeczy naraz. To stresuje i będzie cię denerwować. ...
  2. Nie myl swoich problemów ze swoją osobą. ...
  3. Pamiętaj, że nie tylko ciebie dotyczy ten problem. ...
  4. Dowiedz się dokładnie, na czym polega ADHD. ...
  5. Twórz plany dnia i plany działania. ...
  6. Sprzątaj. ...
  7. Uprawiaj sport. ...
  8. Rutyna jest dla ciebie dobra.
Nov 19, 2021

Czy da się nabyć ADHD? ›

Jeśli jako dziecko miałeś ADHD, masz od 30 to 50 procent szans, że i jako dorosły się go nie pozbyłeś. A jeśli ani ty, ani twoi rodzice nie mieliście pojęcie, że cierpisz na zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, dziś rozpoznanie może być jeszcze trudniejsze.

Jak dlugo trwa ADHD? ›

Zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD) jest jednym z najczęściej rozpoznawanych zaburzeń funkcjonowania psychicznego dzieci. Jest to zaburzenie przewlekłe, często trwa aż do dorosłości.

Jak dlugo trwa Diagnoza ADHD? ›

Podobnie jak w przypadku pierwszej konsultacji trwa ok. 1,5 godziny. Kolejne spotkania (drugie i trzecie, a czasem czwarte) to kolejne etapy badania - trwają po 45 min. W procesie diagnozy nadruchliwości, pobudliwości dostaniecie kwestionariusze obserwacyjne do wypełnienia w szkole przez Wychowawcę.

Ile kosztuje badanie na ADHD? ›

920 zł to dla niektórych spora kwota, jednak w wielu przypadkach taka wiedza, a także następne kroki mogą być bezcenne.

Kto wystawia zaświadczenie o ADHD? ›

Taką opinię może wystawić wychowawca lub specjaliści pracujący z dzieckiem, np. pedagog szkolny. Zaświadczenie zanosimy do dyrektora szkoły/wychowawcy. - Każdy nauczyciel uczący dziecko czy specjalista, pod którego opieką jest dziecko, zapoznaje się z treścią zaświadczenia.

Jak się skupic z ADHD? ›

ADHD utrudnia skupienie uwagi.
...
Ćwicz skupienie na krótkim zadaniu
  1. Wybierz zadanie, które musisz wykonać i obierz sobie za cel, aby zwracać uwagę na to zadanie.
  2. Zwróć uwagę na to konkretne zadanie i skoncentruj się na tym.
  3. Obserwuj, kiedy twój umysł “wędruje” i nie zwracasz już uwagi na twoje obrane wcześniej zadanie.

Jak uczyć się mając ADHD? ›

Powtarzaj ważne komunikaty, by sprawdzić, czy dobrze usłyszałeś. Zapisuj / rób notatki (noś ze sobą notatnik, albo zapisuj w telefonie). Zapisuj rzeczy w kalendarzu/telefonie najszybciej, jak tylko je usłyszysz. Naucz się aktywnego słuchania, by nauczyć się naprawdę słuchać innych.

Czy można normalnie zyc z ADHD? ›

ADHD nie jest chorobą, więc nie można się z niego wyleczyć. Z ADHD trzeba nauczyć się żyć - mówi Beata Chrzanowska-Pietraszuk, psycholog dziecięcy. Dowiedz się, jak je diagnozować i co rodzice mogą zrobić, by pomóc i dziecku, i sobie.

Jak zyc z chorym na ADHD? ›

Szukaj wsparcia wśród bliskich. Nie wszystko musi być na twojej głowie....
...
Twój partner ma ADHD - co robić?
  1. Uważaj na krytykę. ...
  2. Zachęcaj i inspiruj – nie uznawaj wymówek. ...
  3. Nie bądź trenerem – bądź największym fanem. ...
  4. Nie stawiaj zbyt wysokich wymagań. ...
  5. Trenuj cierpliwość. ...
  6. Nie poświęcaj się – proś o wsparcie.
Nov 4, 2016

Co jest przyczyną ADHD? ›

Dotychczas nie wyróżniono jednej, konkretnej przyczyny ADHD – uważa się, że jest to zaburzenie neurorozwojowe, którego występowanie jest uwarunkowane wieloczynnikowo. Z wpływem na pojawianie się u dzieci zaburzeń hiperkinetycznych powiązuje się przede wszystkim geny.

Jak rozpoznać ADHD u nastolatków? ›

U dziecka z ADHD obserwuje się trudności w skupieniu uwagi, brak dbałości o szczegóły, roztargnienie, częste zapominanie o czymś i brak odpowiedniej organizacji. Dziecko sprawia wrażenie, jakby nie słuchało, co się do niego mówi. Często jest rozkojarzone, przez co popełnia błędy.

Czy trzeba brac leki na ADHD? ›

Wbrew powszechnym opiniom chorzy z ADHD nie potrzebują leków „uspakajających”, które ich „wyciszą” lub zmniejszą ich aktywność. Preparaty stosowane w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej to często leki psychostymulujące, np.

Kto diagnozuje ADHD u dzieci? ›

Rozpoznanie ADHD wymaga współpracy psychologa i lekarza psychiatry, a czasem także neurologa dziecięcego i pediatry. Psycholog lub psychiatra przeprowadza dokładny wywiad z opiekunami oraz rozmawia z dzieckiem i obserwuje jego zachowanie.

Ile kosztuje diagnoza ADHD u dorosłych? ›

DOROŚLI
PSYCHOLOG DIAGNOSTACenaCzas trwania wizyty
Diagnoza ADHD, ADD u dorosłych1100 PLN – 1500 PLN3 h
Test MOXO660 PLN2h
Diagnoza w kierunku oceny funkcjonowania poznawczego po przejściu COVID-19, tzw. diagnoza „mgły mózgowej” po koronawirusie600 PLN2 h
Diagnoza PTSD300 PLN1 h
4 more rows

W jakim wieku można rozpoznać ADHD? ›

Na początku warto podkreślić, że pierwsze lata życia dziecka to okres, w którym może być jeszcze za wcześnie na postawienie diagnozy ADHD. Pełne spektrum objawów nadpobudliwości psychoruchowej najczęściej ujawnia się bowiem dopiero między 6 a 12 rokiem życia.

Co to jest Adehade? ›

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, czyli ADHD (ang. attention deficit hyperactivity disorder), jest zaburzeniem rozwijającym się we wczesnym dzieciństwie i charakteryzuje się nadmierną ruchliwością, zaburzeniami koncentracji, uwagi oraz nadmierną impulsywnością.

Jak rozpoznać ADHD u rocznego dziecka? ›

Dzieci wykazują jąkanie się rozwojowe, mają trudności w artykułowaniu dźwięków. Maluchy są pobudzone emocjonalnie, łatwo się złoszczą i denerwują. Da się zaobserwować bezcelowość ich ruchów, zmienność zainteresowań, szybkie nudzenie się zabawkami. Niemowlęta z symptomami ADHD mogą wykazywać problemy z jedzeniem.

Zachowanie osoby dorosłej cierpiącej na ADHD może irytować obserwatorów, czasem nawet wywoływać u nich poczucie zagrożenia. Dlatego warto poświęcić chwilę na zr...

Ludzi dotkniętych ADHD, czyli zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem koncentracji uwagi, często nazywa się bałaganiarzami, którzy nie potrafią wokół siebie utrzymać porządku i dobrze zorganizować sobie czasu Są nieskoncentrowani lub zamyśleni.. Problemem dorosłych jest i to, że ich przypadłość nie jest bardzo często zdiagnozowana, a więc także nie jest leczona.. Impulsywność u dorosłych przejawia się jako częste przerywanie wypowiedzi innych osób, trudność w czekaniu na swoją kolej, gwałtowne, często nieadekwatne do sytuacji reakcje emocjonalne, zapominanie o terminach spotkań czy wydarzeń, intensywne, ale nietrwałe relacje z innymi ludźmi, kłopoty z utrzymaniem porządku w mieszkaniu czy w miejscu pracy.. Człowiek z zaburzeniem uwagi nie dostrzega szczegółów, przez co jest uważany za roztargnionego i lekceważącego swoje obowiązki, ale on nie potrafi długo koncentrować się na jednym zadaniu.. ADHD to podstępna przypadłość, której objawy wpływają nie tylko na ocenę chorego przez otoczenie, ale także na postrzeganie samego siebie.. Obecnie uważa się, że jeśli objawy ADHD są mało uciążliwe dla chorego i jego otoczenia, terapię można ograniczyć do doradztwa psychologicznego, które będzie polegało na nauce planowania czasu i zajęć, jakie należy wykonać każdego dnia.

Dorosła osoba z ADHD może być postrzegana jako apodyktyczna, rzadziej jako psychopatyczna, bo osoby z ADHD nie są wyrachowane, ale emocjonalne i szczere

To przeważnie jest grupa tych dzieci, które nie są diagnozowane.. Nie może być tak, że ktoś jest np.. Kolejnym objawem jest trudność w skupieniu się na realizacji zadania od początku do końca.. To są np.. Niejednokrotnie są takie zmiany w samopoczuciu i funkcjonowaniu, że pacjenci są zaskoczeni, zdziwieni, mówią, że nigdy się tak dobrze nie czuli, mają wrażenie, że wreszcie są sobą, że ich życie bardzo się zmieniło.. Co ma swoje zalety, np.. takie, że można te leki brać okresowo.. O ADHD u dorosłych mówimy od stosunkowo niedawna.

"ADHD nie występuje u dorosłych". To przekonanie było obecne przez wiele lat, jednak udowodniono, że nie jest do końca prawdą,...

To przekonanie było obecne przez wiele lat, jednak udowodniono, że nie jest do końca prawdą, można powiedzieć nawet, że jest kompletnie nieprawdziwe.. Pacjenci skarżą się na trudności, które pojawiają się od lat i na różnych obszarach.. ADHD z lub bez problemu nadpobudliwością istnieje u dorosłych, nie jest czymś co występuje wyłącznie u dzieci i nastolatków.. Inne badania mówią o jeszcze wyższym wskaźniku: 67% dzieci, które cierpiały na to zaburzenie nie pozbywa się go w dorosłym życiu.. Może to mieć negatywny wpływ na ich wydajność na różnych płaszczyznach, takich jak relacje osobiste, praca, powołanie lub przebieg studiów.. Brak nadpobudliwości może w wielu przypadkach maskować problem i sprawiać, że nie postrzega się go jako realne zagrożenie.. Dorosłemu, który cierpi na ADHD trudniej jest się zorganizować i kontrolować swoje życie w sposób satysfakcjonujący, chyba że był w stanie rozwinąć odpowiednie strategie, które pomogą mu właśnie w tych dziedzinach życia codziennego.. Musimy wyjaśnić, że ADHD, z lub bez nadpobudliwości, pokazuje się poprzez serię różnych objawów, które dzielą się na grupy .. Dlatego też powinniśmy pamiętać, że ktoś może cierpieć na zaburzenie nie okazując wszystkich objawów, a tylko niektóre z nich.. Często zachowuje się, jakby miał “zainstalowany silnik”, ciągle jest w ruchu, nie przestaje nawet na chwilę.. Możemy zauważyć, że ADHD nie tylko ogranicza lub utrudnia skupienie lub zdolność słuchania.. Zazwyczaj wokół nich otwiera się cały wachlarz różnych form cierpienia i efektów ubocznych większość z nich opierających się na niezrozumieniu.. Jak możemy zaobserwować, wiele informacji, które ostatnio możemy odnaleźć o ADHD z lub bez nadpobudliwością, skupia się przede wszystkim na dzieciach małych lub nastoletnich .. Jednak nie umniejszając pracy jaką włożono w badania nad dziećmi z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej, powinniśmy skupić się też na dorosłych.. ADHD można leczyć tak, by trudności jakie niesie ze sobą zostały zmniejszone lub w najlepszym wypadku, można się ich nawet całkowicie pozbyć.

ADHD - czym jest, jak się objawia wie prawie każdy. Ale nie każdy podejrzewa ADHD u siebie - zwłaszcza dorosły! Wykonaj test na ADHD dla dorosłych i przekonaj się, czy Ciebie też może to dotyczyć!

Czy kiedy czytasz, zdarza Ci się, że musisz ponownie przeczytać akapit, a nawet całą stronę, ponieważ się zamyśliłeś?. Czy trudno Ci się odprężyć?. Czy częściej niż większość innych ludzi uważasz, że trudno Ci się zrozumiale wyrazić?. Czy często zdarza Ci się znaleźć w sytuacji, której wcale nie planowałeś?. Czy często odkrywasz, że coś Cię swędzi, a nie możesz się podrapać, albo czy masz apetyt na „coś innego” i nie wiesz na co?. Czy często przychodzi Ci do głowy, że uleganie nastrojowi przygnębienia to rodzaj szkodliwego uzależnienia, podobnie jak przepracowywanie się, przesadzanie z zakupami, nadmierne picie, czy przejadanie się?. Czy czujesz, że nie udaje ci się wykorzystać swoich możliwości?. Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, czy nie jesteś szalony?

Co to jest ADHD? ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym, pojawiającym się w dzieciństwie i obejmuje problemy z koncentracją uwagi, pobudzeniem i kontrolą reakcji. Te problemy wiążą się z mniejszą zdolnością człowieka do kontroli swojego zachowania. Dotkniętym jest nim ok. 5 proc. populacji.

ADHD nie jest chorobą, więc nie można się z niego wyleczyć.. Co prawda, jak dziecko nie zrobi zadania w czasie lekcji, dostaje je do domu, ale potem godzinami siedzi i z rodzicami odrabia zadania nie tylko domowe, ale i te, które nie zostały zrobione na lekcjach.. Jeśli na dziecko się ciągle krzyczy, to niedziwne, że jest agresywne i pobudzone.. Także napięta sytuacja w domu wynikająca na przykład z tego, że rodzice się rozwodzą, może sprawić, że dziecko zachowuje się tak jakby miało ADHD, ale to co się z nim dzieje nie wynika zADHD, bo zmiana sytuacji powoduje zdecydowaną zmianę w zachowaniu dziecka czyli nie ma zaburzenia.. Znam taki przypadek, że dziecko często chorowało, miało za sobą kilka hospitalizacji, zachowywało się impulsywnie, było ruchliwe i nie mogło się skupić.. To nie jest tak, że dziecko nie ma ADHD u babci, a ma je w szkole.. Żeby przerwać błędne koło, rodzice muszą się nauczyć, że zachowanie dziecka w dużej mierze zależy od tego, czy ułatwimy mu możliwość właściwego zachowania się czy będziemy mu to utrudniać.

Jak poskromić niewłaściwe zachowanie dziecka z ADHD? Czy ADHD jest chorobą dziedziczną? Jak długo leczy się ADHD? Oto lista najczęściej zadawanych pytań przez rodziców...

Nie oznacza to jednak, że będzie tak na pewno.. W takim razie pierwszym krokiem będzie wyrobienie w sobie umiejętności nie zwracania uwagi na reakcję otoczenia.. Leczenie ADHD , podobnie jak w innych chorobach, trwa tak długo, jak długo jest potrzebne.. Dobranie odpowiednich leków niekiedy zabiera dużo czasu ponieważ nie każdy lek jest odpowiedni w konkretnym przypadku.. Na pewno nie należy bać się leków.. Bardzo ważne jest, aby pamiętać, że nie powodują one uzależnień i stosowane są tylko tak długo jak, jest jest to konieczne.. Nie ma szczególnie wskazanych lub też przeciwwskazanych zajęć sportowych dla dzieci z ADHD .. Przede wszystkim należy jednak pamiętać o bezpieczeństwie.. Ważne jest, aby uważać czy dziecko nie uprawia sportu zbyt intensywnie.. Jeżeli dziecku poprzez złość czy agresję będzie udawało się skupić na sobie rodziców, na pewno nie przestanie tak się zachowywać.. Nie zwracamy na nie uwagi 7 zdjęć. Rodzice dzieci z ADHD pierwsze kroki (WIDEO) 1 zdjęcie

Kto i na jakiej podstawie może zdiagnozować ADHD? Czy istnieją testy diagnostyczne, którymi bada się osoby z zespołem zaburzenia uwagi i nadpobudliwością psychoruchową? Jakie kryteria pozwalają rozpoznać ADHD? Jak mogą pomóc dziecku z ADHD nauczyciele, dyrekcja i psychologowie szkolni ?

W przypadku dziecka informacje zbiera się zarówno od niego samego, jak i od jego rodziców i nauczycieli, a dotyczą najczęściej:. Uwzględnić odpowiednie kryteria diagnostyczne.. Kryteria diagnostyczne zespołu ADHD. Zaburzenia koncentracji uwagi. – często ma trudności z utrzymaniem uwagi w trakcie wykonywania zadań i gier;. – często ma trudności ze zorganizowaniem sobie pracy lub innych zajęć;. – wstaje z miejsca w czasie lekcji lub w innych sytuacjach wymagających spokojnego siedzenia;. Pisząc o kryteriach, należy zaznaczyć, że istnieją także kryteria diagnostyczne pozwalające rozpoznać zespół ADHD u osób dorosłych .. Są to: lekarze specjalizujący się w ADHD, personel szkolny (dyrekcja, pedagog szkolny, nauczyciel) oraz rodzice.. W celu dokładniejszej diagnozy ADHD, szczególnie u osób, które mają trudności w nauce, przeprowadza się badania psychologiczne.

Chociaż od wielu lat wiemy o istnieniu ADHD, nadal nadużywamy tej nazwy wobec niesfornych dzieci, przywołując je w ten sposób do porządku. Czy ADHD to rzeczywiście choroba czy też wymysł rodziców nie radzących sobie z wychowaniem swoich dzieci? Na to kontrowersyjne pytanie oraz wiele innych postaramy się odpowiedzieć w artykule.

ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi.. Jego rozwój następuje już we wczesnym dzieciństwie i może utrzymywać się w dorosłości.. Dotychczas sądzono, że schorzenie dotyczy głównie chłopców, jednak ostatnie badania pokazują, że choroba nie jest zależna od płci i rozpoznawana jest niemalże u tej samej liczby chłopców, co dziewczynek.. objawy nadruchliwości: ciągłe pobudzenie – dziecko wierci się, porusza nogami, rękami, nie potrafi „wysiedzieć w jednym miejscu”, gadatliwość często nieadekwatna do okoliczności, głośne zachowanie podczas zabaw, brak umiejętności wyciszania się; u młodzieży i osób dorosłych objawy te występują rzadziej bądź maskowane są uczuciem niepokoju, objawy zaburzenia koncentracji uwagi: trudność w postępowaniu według instrukcji, częste przerywanie wykonywanych zadań, gubienie rzeczy, łatwe rozpraszanie się, brak umiejętności skupienia się na mało interesującym zadaniu, objawy nadmiernej impulsywności: brak cierpliwości, „wtrącanie się” w rozmowę.. U dzieci ze zdiagnozowanym ADHD zauważono nierównomierne tempo rozwoju wybranych obszarów mózgu.. W literaturze naukowej natkniemy się jednak na wiele publikacji pediatrów, psychologów czy psychiatrów, którzy w ostrych tezach podważają neurologiczne podłoże ADHD oraz jego dziedziczny charakter.. Szerokim echem odbił się wywiad doktora Lena Eisenberga w gazecie „Der Spiegel”, podczas którego „ojciec ADHD” stwierdził, że zdecydowanie zbyt dużą rolę w etiologii ADHD przykłada się do jego genetycznych predyspozycji.. Jego słowa, błędnie zinterpretowane, stały się powodem kolejnej medialnej nagonki na ADHD.. Warto wspomnieć, że istnieją również czynniki, które w sposób pośredni mogą wpływać na rozwój oraz na nasilenie się objawów choroby.. Są to m.in.. Bo czy się z tym zgadzamy, czy nie, faktem jest, że liczba chorych na ADHD z roku na roku rośnie, a niektórzy nazywają ją nawet „plagą XXI wieku”.. W Polsce spore wsparcie chorym i ich rodzinom zapewnia Polskie Towarzystwo ADHD , które organizuje rozmaite kampanie społeczne, które edukują oraz nagłaśniają problemy z jakimi borykają się chorzy na ADHD.. Czy ADHD to rzeczywiście choroba czy też wymysł rodziców nie radzących sobie z wychowaniem swoich dzieci?

John Gray, autor międzynarodowych bestsellerów, za przyczynę epidemii chorób takich jak ADHD uważa szereg zabójczych dla mózgu elementów ...

Naukowcy z Krajowego Laboratorium Brookhaven przeprowadzili badanie wskazujące na to, że długotrwałe stosowanie leków stymulujących w terapii ADHD powoduje wręcz w mózgu zmiany, które sprawiają, że zaburzenie staje się nawet poważniejsze 5 .. Niektóre dzieci z ADHD , które są nieuważne, rozkojarzone czy "wyłączone", nie potrafią kierować uwagi na to, co mówią ich nauczyciele, a zamiast tego skupiają się na fantazjowaniu.. Owa niezdolność do koncentracji na słabiej stymulujących, codziennych czynnościach powoduje, że ludzie z ADHD jeszcze bardziej skupiają się na aktywnościach, które zapewniają gigantyczny wzrost pobudzenia.. Wysoki poziom insuliny, będący rezultatem wysokiego stężenia glukozy we krwi, hamuje produkcję glutationu i prowadzi do stresu oksydacyjnego, co sprawia, że mózg jest bardziej wrażliwy na toksyczne metale, takie jak ołów, rtęć i kadm 14 .. Podwyższony poziom toksyczności powietrza, wody i żywności po - woduje nie tylko stres oksydacyjny w mózgu, lecz także uszczuplenie zasobów glutationu, a zatem przyczynia się do stresu oksydacyjnego, który zapoczątkowuje ADHD 33 .

ADHD jest częstym zaburzeniem występującym we wczesnym dzieciństwie, które może znacznie utrudnić codzienne funkcjonowanie.

Po raz pierwszy pojawia się we wczesnym dzieciństwie i objawia się nadmierną impulsywnością, ruchliwością oraz zaburzeniem koncentracji uwagi.. Dziecko wydaje się szybko nudzić każdą zabawą, nie jest w stanie usiąść dłużej w jednym miejscu, wykonuje kilka czynności naraz i żadnej nie doprowadza do końca.. Zdarza się, że część objawów pojawia się także u osób dorosłym.. Szacuje się, że częstość występowania ADHD wynosi 3-8% i jest wyższa w krajach o większych dochodach.. Zespół nadpobudliwości ruchowej najczęściej dotyczy dzieci w wieku przedszkolnym , ale objawy ADHD mogą pojawić się także przed 5 czy nawet 2 rokiem życia.. Wskazuje się, że aż 2/3 dzieci z ADHD nie wyrasta z tego zaburzenia i choruje na nie w wieku dorosłych.. Uważa się, że przyczyna rozwoju ADHD u małych dzieci tkwi w nieprawidłowym rozwoju ośrodkowego układu nerwowego .. Czynniki, które mogą przyczynić się do rozwoju ADHD, to także:. Do pierwszej grupy zalicza się przede wszystkim nadmierne ruchowe pobudzenie dziecka , które nieustannie się wierci i nie potrafi przestać się poruszać.. Objawy ADHD u dzieci to również nadmierna gadatliwość mogąca pojawić się o każdej porze dnia i nocy.. problemami z nauką (dziecko nie jest w stanie zbyt długo skupić się na jednym zagadnieniu, odrabia pracę domową „po łebkach” i nie zwraca uwagi na detale), kłopotami ze zrozumieniem polecenia, brakiem umiejętności planowania, odwlekaniem obowiązków, gubieniem rzeczy, zapominaniem o codziennych zobowiązaniach i łatwością do rozpraszania uwagi.. Dzieci z ADHD mają tendencję do błyskawicznej odpowiedzi na pytania (nawet gdy nie zostały one dokończone), wykazują niecierpliwość podczas gier i zabaw zespołowych, przerywają rozmowę, aby wyrazić swoje zdanie lub o coś zapytać, są też wyjątkowo gadatliwe.. Choć powszechnie dostępne są różne testy na ADHD dla dzieci i dorosłych, nie mają one wartości diagnostycznej.. Z dużym powodzeniem w leczeniu ADHD wykorzystuje się również atomoksetynę podawaną dzieciom, u których leczenie metylofenidatem jest niewskazane i nieskuteczne.. Szacuje się, że aż 70% dzieci z zespołem hiperkinetycznym ma objawy ADHD także w wieku młodzieńczym, a ok. 10% osób zmaga się z tym zaburzeniem również w wieku dorosłym.

Znasz to skądś? Biegające po całym domu, rozbrykane dziecko nie mogące skupić się dłużej niż minutę na żadnej zabawce, psujące wszystko wkoło, gadatliwe,

Naukowcy z University of Western Australia wykazali, że ADHD u dzieci związane jest z dietą, a dokładnie z zachodnią dietą – bogatą w mięso, smażone potrawy, przetworzoną żywność i słodycze.. Naukowcy podzielili dzieci na dwie podstawowe grupy w oparciu o ich nawyki żywieniowe – grupa na diecie “zdrowej” oraz grupa na diecie „zachodniej”.. Inne badania również wykazały, że ADHD jest związane z dietą.. Tak więc zdrowa dieta bogata w minerały, kwasy tłuszczowe omega-3, zdrowe mięso (głównie ryby i owoce morza), świeże warzywa i owoce wydaje się być bardzo pomocna w walce z objawami ADHD a niestety wielu dzieciom z ADHD od razu są przepisywane leki, takie jak Adderall, Dexedrine czy Ritalin .. Nie było żadnych skutków ubocznych stosowanie preparatów ziołowych.

Tłusty czwartek to ruchome święto zależne od daty Wielkanocy. W 2021 roku tłusty czwartek przypada w dniu 11 lutego.Tego dnia statystyczny Polak zjada średnio 2,5 pączka i nawet osoba na ścisłej diecie nie potrafi oprzeć się tej pokusie. W szczególności, jeśli postawimy przed nią półmisek pełen socz...

Tego dnia statystyczny Polak zjada średnio 2,5 pączka i nawet osoba na ścisłej diecie nie potrafi oprzeć się tej pokusie.. Od tłustego czwartku rozpoczyna się ostatni tydzień karnawału kończący się Środą Popielcową.. W dzisiejszej Polsce z tym dniem kojarzą się głównie pączki oraz faworki, które zajadamy przez cały dzień.. Na początku dotarł do miast i pojawił się na dworach.. Temu, kto w tym dniu nie zje ani jednego pączka, podobno nie będzie się wiodło w życiu!. Kukła wyobrażała mężczyznę i podczas zabawy była rozszarpywana przez kobiety, które się na nią rzucały.. Nie dziwimy się zatem, że mężczyźni mieli się wtedy czego bać!. Na południu Polski panie spotykają się bawiąc się w swoim gronie.. Niemcy przygotowują pączki w mniej tłustej wersji i nazywają je Berliner Pfannkuchen.W takiej formie znane są one również we Francji jako boule de Berlin, w Finlandii jako berliininmunkki, a nawet w Portugalii jako bolas de berlim.Węgrzy przygotowują natomiast farsangi fánk, które przyrządzają bez nadzienia.. Krążek ciasta delikatnie rozpłaszcz na dłoni i wyłóż na jego środek łyżeczkę nadzienia.. Rozwałkuj ciasto na cienki placek i pokrój na długie na około 12 cm i szerokie na 3 cm paski.. Kiedy się zarumienią, wyjmij je na kratkę lub kuchenny ręcznik.

admin - 14 maja, 2021

Stara farba na ich domu.. Ale wykazują również więcej objawów depresji niż poprzednie pokolenia.. Zwłaszcza jeśli jesteś w żałobie lub niedawno miałeś złe rozstanie, choć uczucia te mogą również wynikać z drobnych problemów, takich jak brak rodziny, niechęć do pracy lub kłótni.. „Kazała mi codziennie pisać w dzienniku rzeczy, za które byłam wdzięczna” – wyjaśnia Katherine.. Więc gra na gitarze lub idzie pobiegać, żeby nie czuć się źle.. „Czuję to najbardziej, kiedy nie jestem zajęta”, mówi.. Prawdopodobnie powinnam pójść do doradcy, ale nie mam na to czasu.. Cały ten emocjonalny niepokój mówi ci, że okoliczności twojego życia wymagają uwagi”, mówi.. Dodaj do swojego życia działania i ludzi, którzy sprawiają, że czujesz się kompetentny i dają ci przyjemność, mówi Gollan.

Videos

1. Dedis - Dla niej (prod. Flame)
(Step Records)
2. Jeden Osiem L- Jak Zapomnieć (Official Video)
(JEDENOSIEML)
3. Anielish - MAM JEDNOROŻCA (Oficjalny teledysk) Billie Eilish PARODIA
(Adrianna Skon)
4. The Open Road | Critical Role: THE MIGHTY NEIN | Episode 5
(Geek & Sundry)
5. Cleo, Dawid Kwiatkowski - Bratnie Dusze
(CLEO)
6. Łukasz Lotek Lodkowski - "BANG" (2018) (całe nagranie)
(Łukasz Lotek Lodkowski)

You might also like

Latest Posts

Article information

Author: Neely Ledner

Last Updated: 07/22/2022

Views: 6589

Rating: 4.1 / 5 (42 voted)

Reviews: 89% of readers found this page helpful

Author information

Name: Neely Ledner

Birthday: 1998-06-09

Address: 443 Barrows Terrace, New Jodyberg, CO 57462-5329

Phone: +2433516856029

Job: Central Legal Facilitator

Hobby: Backpacking, Jogging, Magic, Driving, Macrame, Embroidery, Foraging

Introduction: My name is Neely Ledner, I am a bright, determined, beautiful, adventurous, adventurous, spotless, calm person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.