Odliczenie VAT z faktury wystawionej przez podatnika niezarejestr (2022)

Na wstępie trzeba pamiętać, że zgodnie zart.15 ust.1 ustawy oVAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na jej cel irezultat. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, wtym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, atakże działalność osób wykonujących wolne zawody – jak stanowi art.15 ust.2 ww. ustawy. Nawet przy jednorazowym wykonaniu odpłatnych czynności zachowanie tego rodzaju na podstawie wskazanych przepisów każe uznać ich wykonawcę za podatnika VAT.

Zapamiętaj! Podatnikiem VAT przedsiębiorca staje zatem się wsposób automatyczny. Nie istnieje żaden tryb, wwyniku którego podmiot gospodarczy uznany zostaje za podatnika VAT.

Obowiązek zgłoszenia rejestracyjnego

Na podatników ustawa oVAT wart.96 ust.1 nakłada obowiązek złożenia zgłoszenia rejestracyjnego. Należy to zrobić przed dniem wykonania pierwszej czynności będącej przedmiotem opodatkowania. Obowiązek ten nie dotyczy wyłącznie podmiotów zwolnionych zVAT czy to podmiotowo, czy też przedmiotowo. Rejestracja stanowi jednak wyłącznie czynność deklaratoryjną, która poświadcza jedynie status czynnego podatnika VAT. Deklaratoryjną, awięc jedynie potwierdzającą istniejące prawa iobowiązki adresatów czynności. Taka czynność nie tworzy ani nie znosi żadnych praw.

Okiem sądu

Wwyroku z17 marca 2016r., sygn. akt ISA/OI 54/16 WSA wOlsztynie uznał, że warunkiem koniecznym do uznania danego podmiotu za podatnika VAT jest ustalenie, że działa on wtym charakterze. Ponadto zdaniem WSA ani formalny status danego podmiotu jako zarejestrowanego podmiotu, ani okoliczność wykonywania danej czynności wielokrotnie czy zaledwie jednokrotne, lecz zzamiarem powtarzalności, nie przesądza ojej opodatkowaniu bez ustalenia wkażdym przypadku, że wstosunku do danego konkretnego zachowania podmiot ten występował jako podatnik VAT.

Podatnik VAT bez rejestracji też musi wystawiać faktury

Zgodnie zart.19a ust.1 ustawy oVAT, wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu VAT powoduje po stronie dostawcy lub usługodawcy obowiązek podatkowy. Zkolei wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu wmyśl art.106 ust.1 pkt1 powołanej ustawy musi zostać udokumentowane fakturą. Faktura stanowi ściśle sformalizowany dokument, który potwierdza zaistnienie określonego zdarzenia, którego efektem jest powstanie obowiązku podatkowego. Słuszne jest postawienie wtym miejscu pytania czy niezarejestrowany podatnik VAT nie mieści się wkategorii podmiotów, które do wystawienia faktury uprawnione nie są. Odpowiedź na nie można znaleźć worzeczeniach sądów.

Okiem sądu

(Video) e-Faktury i zmiany w fakturowaniu wynikające ze SLIM VAT2

WSA wWarszawie wwyroku z12 listopada 2008r., sygn. akt III SA/Wa 1603/08 uznał, że do wystawienia faktury potwierdzającej dokonanie czynności opodatkowanej na terytorium kraju zobowiązana jest osoba będąca podatnikiem wrozumieniu art.15 ustawy oVAT, także wprzypadku, gdy nie jest ona podatnikiem zarejestrowanym. Zkolei NSA wwyroku z10 lutego 2009r., sygn. akt IFSK 1831/07 uznał, że skoro ustawodawca wart.106 ust.1 ustawy oVAT użył sformułowania „podatnicy, októrych mowa wart.15”, wskazuje to, że niewywiązanie się przez tak określony podmiot zobowiązku rejestracyjnego nie zwalnia go zobowiązku wystawienia faktury.

Azatem należy stwierdzić, że wprzypadku dokonywania czynności opodatkowanych przez podmiot niezarejestrowany do VAT, powstaje obowiązek podatkowy ze wszystkimi wynikającymi ztego faktu konsekwencjami prawnymi tak dla wykonawcy czynności opodatkowanej wzakresie należnego podatku, jak idla kontrahenta wzakresie podatku naliczonego.

Odliczenie VAT zfaktury od niezarejestrowanego podatnika

Wszyscy czynni podatnicy VAT składają każdego miesiąca pliki JPK_VAT. Na tej podstawie niejednokrotnie dochodzi do ujawnienia, że sprzedawca nie dopełnił obowiązku dokonania rejestracji. Jest to – przypomnijmy – jedynie uchybienie czysto formalne. Jednakże wysłanie pliku JPK_VAT, wktórym znajdzie się faktura od takiego podmiotu zakończy się otrzymaniem zsystemu Ministerstwa Finansów komunikatu wskazującego na nieprawidłowość wodliczeniu naliczonego podatku. Jest to informacja generowana automatycznie isugeruje popełnienie błędu wprzekazanym pliku.

PrzykładOdliczenie VAT Ministerstwo Finansów poinformowało podatnika, iż po przeprowadzeniu analizy pliku JPK_VAT za grudzień 2021 roku doszło do ujawnienia faktury zakupowej od podatnika (tu następuje nazwa oraz numer NIP), który nie dopełnił obowiązku rejestracji wcharakterze czynnego podatnika VAT. Wzwiązku ztym resort finansów zwraca się zprośbą odokonanie weryfikacji poprawności rozliczenia izłożenie stosownej korekty pliku JPK_VAT oraz korekty deklaracji VAT. Jeżeli rozliczenie jest wocenie Pani/Pana prawidłowe prosimy ozłożenie we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym celem wyjaśnienia stosownych dokumentów wterminie 7 dni od otrzymania niniejszego powiadomienia. Po zapoznaniu się ztakim komunikatem podatnik powinien skonfrontować dane zpliku JPK_VAT zdokumentami źródłowymi. Może się okazać, że doszło do banalnej pomyłki przy wprowadzaniu danych do programu księgowego, zktórego korzysta plik JPK_VAT. Gdy dane okażą się wprowadzone poprawnie, akontrahent istotnie ujawni się jako podatnik niezarejestrowany konieczny będzie kontakt zwłaściwym miejscowo urzędem skarbowym. Podatnik oprócz ustnego przedstawienia swego stanowiska zostanie zpewnością wezwany do pisemnego (najszybsza jest forma e-mailowa) przedstawienia argumentów na poparcie swoich twierdzeń, wraz zudostępnieniem załączników wpostaci faktur, umów, potwierdzeń zapłaty za dostawę, korespondencji pomiędzy kontrahentami.

PrzykładTreść wiadomości do US Uprzejmie informuję, że wdniu …. dokonałem zakupu towaru na podstawie faktury … od podatnika … (skan dokumentu wzałączeniu). Transakcja miała miejsce wrzeczywistości, oczym świadczą załączone skany dowodu zapłaty oraz korespondencja handlowa dotycząca wykonania świadczenia. Niedopełnienie przez mojego kontrahenta obowiązku formalnej rejestracji wcharakterze podatnika VAT nie może pozbawiać mnie fundamentalnego prawa nabywcy, tj. prawa do odliczenia naliczonego podatku. Jest to zgodne zlinią orzeczniczą Trybunału Sprawiedliwości UE. Może się jednak okazać, że podatnik ma świadomość braku zarejestrowania kontrahenta jako czynnego vatowca. Zdaje sobie sprawę, że ujął wrejestrze zakupu faktury wystawione przez podmiot niezarejestrowany do VAT. Na tej podstawie organ podatkowy może dążyć do wykazania, że faktura taka nie dokumentuje realnej transakcji, awięc był to dokument „pusty”. Podatnik musi się więc zastanowić, czy jego argumenty są na tyle silne, że zdoła dzięki nim obronić swoje stanowisko.

Być może lepszym rozwiązaniem okaże się skorygowanie pliku JPK_VAT oraz deklaracji rozliczeniowej. Wprzeciwnym wypadku organ podatkowy może wszcząć kontrolę podatkową, która może okazać się dokuczliwa finansowo. Podatnik musi zdawać sobie sprawę ztego, że odmowa korekty pliku JPK_VAT, anawet jego skorygowanie może wpóźniejszym terminie skłonić organ podatkowy do podjęcia czynności zmierzających do zweryfikowania poprawności rozliczeń podatnika. Dla swojego dobra każdy podatnik powinien dążyć do zachowania wtego rodzaju sytuacjach należytej staranności.

Stanowisko fiskusa

Organy podatkowe, kierując się fiskalizmem izadaniem obrony interesu budżetu państwa, nie są skłonne uznawać za możliwe odliczenia VAT zfaktur wystawionych przez podmiot, który wchwili wystawienia faktury nie jest czynnym podatnikiem VAT. Takie stanowisko jest działaniem niezgodnym zdyspozycją art.86 ust.1 ustawy oVAT mówiącym opodstawowym prawie podatnika, prawie do odliczenia podatku naliczonego. Fiskus, kwestionując wtakim wypadku podstawowe prawo podatnika, opiera swe stanowisko zreguły na brzmieniu art.88 ust.3a ustawy oVAT.

Zgodnie ztym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podstawy podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury idokumenty celne, gdy:

1) sprzedaż była udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący,

(Video) Faktury powyżej 15.000 zł a biała lista podatników VAT. Rozliczenie transakcji w 2020 roku

2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona zpodatku,

3) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – wczęści tych czynności, podają kwoty niezgodne zrzeczywistością – wczęści dotyczącej tych czynności,

4) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie zodrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego,

5) wystawiono faktury, wktórych została wykazana została kwota podatku wstosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – wczęści dotyczącej tych czynności.

Wśród argumentów fiskusa znajduje się również art.86 ust.2 pkt1 ustawy oVAT. Wskazuje on, że kwotę naliczonego podatku stanowi suma kwot wynikających zfaktur otrzymanych przez podatnika ztytułu nabycia towarów lub wykonania usług czy dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towarów lub wykonaniem usługi, afaktury takie powinny zostać wystawione zgodnie zprzepisami przez podmiot, który jest czynnym podatnikiem VAT.

Pod lupą fiskusa

Powyższe stanowisko wyraźnie obrazuje interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z6 lipca 2017r. 0111-KDIB3-2-4012.118.2017.1.ASZ. Dyrektor nie przyznał podatnikowi prawa do odliczenia naliczonego podatku, powołując się na wyżej przytoczone regulacje ustawy oVAT. Zwrócił ponadto uwagę na znaczenie należytej staranności dla nabywcy. Dodał, że podjęcie starań, które wyeliminowałoby ryzyko współpracy znierzetelnymi podmiotami leży winteresie nabywców prowadzących działalność gospodarczą. Bo to oni ponoszą konsekwencje dokonania odliczenia naliczonego podatku zfaktury niedokumentującej faktycznej transakcji. Zdaniem dyrektora chodzi tu zarówno oprzedmiot dostawy, jak ipodmiot transakcji. Spełnienie warunku formalnego to za mało do skorzystania zodliczenia.

Posiadanie przez nabywcę faktury wystawionej przez zbywcę stanowi formalny warunek skorzystania zprawa do odliczenia. Jest ono następstwem powstania obowiązku podatkowego na poprzednim etapie obrotu. Aby prawo do odliczenia zaistniało, podatek musi być wymagalny. Oznacza to, że obowiązek podatkowy już zaistniał. Dla powstania prawa do odliczenia zdanej faktury wykonanie określonej czynności opodatkowanej to jednak zbyt mało. Musi zostać wykazane, że na skutek czynności udokumentowanej tą fakturą, wywołującą usprzedawcy obowiązek podatkowy nastąpiło nabycie danej rzeczy lub usługi. Skorzystanie zprawa do odliczenia zfaktury nieodzwierciedlającej faktycznie wykonanej czynności przez jej wystawcę oznaczałoby, że prawo do odliczenia eynika z faktu posiadania faktury zwykazanym podatkiem, który nie jest podatkiem należnym od sprzedawcy lub usługodawcy. Taki pogląd wyraził m.in. dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej winterpretacji indywidualnej z14 kwietnia 2017r. 3063-ILPP1-4512.2.2017.2.AW.

Stanowisko Trybunału Sprawiedliwości UE

Przesłanka związana zobowiązkiem zrejestrowania podatnika jako czynnego podatnika VAT ma znaczenie wyłącznie formalne. Nie wywiera natomiast żadnego wpływu na prawo do skorzystania przez podatnika zjego podstawowego uprawnienia tj. odliczenia naliczonego podatku. Liczy się to, aby podatnik, który nie zarejestrował się jako podatnik VAT, działał tak jak podatnik czynny, spełniając wszystkie przesłanki materialne:

wykonał czynności podlegające opodatkowaniu, przez które powstaje obowiązek podatkowy,

(Video) #WebinariumMF: Wykaz podatników VAT

wystawił fakturę, która czynność tę dokumentuje,

dokonał zapłaty podatku należnego wiążącego się zrealizacją obowiązku podatkowego.

Przykładem jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z19 października 2017r. wsprawie o sygn. akt C-101/16 S.C. Paper Consult SRL v. Direcţia Regională aFinanţelor Publice Cluj-Napoca iAdministraţia Judeţeană aFinananelor Publice Bistriţa Năsăud. Trybunał uznał wnim, że zasada neutralności podatkowej VAT wymaga, aby odliczenie podatku naliczonego zostało przyznane, jeżeli zostały spełnione wymogi materialne, nawet wprzypadku gdy niektóre wymogi formalne zostały przez podatników pominięte.

Nie jest możliwe skorzystanie zprawa do odliczenia, gdy naruszenie tych wymogów formalnych skutkuje uniemożliwieniem dostarczenia dowodów wypełnienia wymogów materialnych. Wobec tego prawidłowe jest uznanie, że niedopełnienie przez przedsiębiorcę obowiązku rejestracji nie może wykluczać uznania danego podmiotu za podatnika, ponieważ już sama czynność podlegająca opodatkowaniu decyduje ouzyskaniu statusu podatnika VAT. To zaś sprawia, że podatnik niezarejestrowany będzie miał prawo do wystawienia faktury.

Faktura wystawiona przez taki podmiot stanowi dokument wpełni potwierdzający faktyczne wykonanie czynności podlegających opodatkowaniu. Ztego natomiast wypływa uprawnienie kontrahenta do skorzystania zprawa do obniżenia podatku należnego okwotę podatku naliczonego, który wynika zfaktury wystawionej przez niezarejestrowanego podatnika.

Zapamiętaj! TSUE niejednokrotnie zwracał uwagę worzecznictwie na pojęcie „nadużycia” jako przesłanki uniemożliwiającej skorzystanie zprawa do odliczenia.

Okiem sądu

Wwyroku wsprawie osygn. akt C-255/02 z21 lutego 2006r. Halifax plc, Leeds Permanent Development Series Ltd & Count Wide Prosperity Instruments Ltd v. Commissioners of Customs Excise Trybunał uznał, że Szósta Dyrektywa Rady z17 maja 1977r. wsprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich wodniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE 77/EWG) powinna być interpretowana wtaki sposób, iż sprzeciwia się ona prawu podatnika do odliczenia podatku od wartości dodanej, jeżeli transakcje, zktórych takie prawo wynika, stanowią nadużycie. Dla jego stwierdzenia konieczne jest:

(Video) Działalność bez rejestracji w 2021 roku. Jak to działa?

aby pomimo spełnienia przesłanek formalnych wynikających tak zustawodawstwa krajowego, jak iunijnego, skutkowało to uzyskaniem korzyści podatkowej, której przyznanie byłoby sprzeczne zcelem tych przepisów,

zogółu obiektywnych okoliczności powinno wynikać, że zasadniczy cel transakcji stanowi uzyskanie korzyści podatkowej.

Zdaniem TSUE odobrej wierze podatnika mówić można wprzypadku, gdy podmiot ten nie tylko nie uczestniczy woszustwie podatkowym, lecz również nie wie inie może wiedzieć, że wtakim procederze wziął udział. Konieczne jest, aby podatnik był uczciwy oraz aby przedsięwziął środki ostrożności celem upewnienia się, że transakcja, wktórej uczestniczy, jest legalna. Jeżeli jest ona związana zoszustwem, skorzystanie zprawa do odliczenia uzależnione jest od podjęcia wszelkich niezbędnych środków zmierzających do jego wykrycia (wykazania należytej staranności).

Wymóg dobrej wiary nie musi oznaczać konkretnego rezultatu, lecz odnosi się on do podjętych przez podatnika środków. Podmioty gospodarcze, które podejmują wszelkie możliwe działania, których podjęcia należy od nich wymagać celem zapewnienia, że zawierane przez nie transakcje nie są oszustwem, realizują wymóg należytej staranności.

Takie wnioski można wyprowadzić zwyroku wsprawach połączonych sprawach osygn. akt C-131/13, C-163/13, C-164/13 Staatssecretaris van Financiën v. Schoenimport „Italmoda” Mariano Previ vof (C-131/13), Turbu. com BV (C-163/13), Turbu. Com Mobile Phone’s (C-164/13) v. Staatssecretaris van Finaniën. Zorzeczeń TSUE wynika, że pomimo istnienia prawa nabywcy do odliczenia naliczonego podatku nie powinno ono znaleźć miejsca wnastępującym przypadku.

PrzykładWyłączenie prawa do odliczenia VAT Czynny podatnik VAT produkuje wyroby odzieżowe. Część produkcji zleca osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą. Rozliczenie następuje na podstawie faktur wystawionych przez podwykonawców. Okazało się, że jeden znich nie jest zarejestrowanym vatowcem. Jednakże brak rejestracji nie zwalniał go zobowiązku rozliczania VAT ztytułu zrealizowanego świadczenia szycia usługowego. Ponieważ podatnik nie wywiązywał się ztego obowiązku, czyli na wcześniejszym etapie obrotu doszło do oszustwa podatkowego, podmiot otrzymujący od takiego kontrahenta fakturę nie będzie miał prawa do odliczenia zniej naliczonego podatku.

Zapamiętaj!

Odliczenie VAT naliczonego zfaktury pochodzącej od niezarejestrowanego podatnika VAT jest możliwe. Pod warunkiem jednak, że sprzedawca wywiąże się obowiązku rozliczenia należnego VAT ztransakcji będącej źródłem obowiązku podatkowego.

Art.15, art.86 ustawy z11 marca 2004r. opodatku od towarów iusług (tekst jedn.: Dz.U. z2021r. poz.685 ze zm.).

(Video) Wiele rodzajów płatności do faktury

1. Szukanie dokumentów o statusie niezarejestrowany
(RAKS)

You might also like

Latest Posts

Article information

Author: Edwin Metz

Last Updated: 10/27/2022

Views: 6180

Rating: 4.8 / 5 (78 voted)

Reviews: 85% of readers found this page helpful

Author information

Name: Edwin Metz

Birthday: 1997-04-16

Address: 51593 Leanne Light, Kuphalmouth, DE 50012-5183

Phone: +639107620957

Job: Corporate Banking Technician

Hobby: Reading, scrapbook, role-playing games, Fishing, Fishing, Scuba diving, Beekeeping

Introduction: My name is Edwin Metz, I am a fair, energetic, helpful, brave, outstanding, nice, helpful person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.